Υπνωτική Έκσταση ή Trance

13281699_10154020324180831_1227695114_nΈνα από τα πιο σημαντικά εργαλεία της ύπνωσης είναι η υπνωτική «έκσταση» ή trance. Πρόκειται για μια φυσική ικανότητα του νου που στην καθομιλουμένη ονομάζεται «ονειροπόληση» ή μπορεί να έχει διάφορα άλλα ονόματα. Κατά την διάρκεια αυτής της κατάστασης (της έκστασης) ο νους σταματάει να δίνει προσοχή στο εξωτερικό περιβάλλον –για ένα μικρό χρονικό διάστημα- και εστιάζεται εσωτερικά.

Παραδείγματα αυτής της υπνωτικής έκστασης είναι όταν κάποιος μιλάει για πολύ ώρα και εμείς ενώ φαίνεται να ακούμε στην πραγματικότητα είμαστε εστιασμένοι στις δικές μας σκέψεις, όταν βλέπουμε τηλεόραση, ή ακόμα και όταν οδηγούμε.

Σύμφωνα με τον Braid (1845), πατέρα της Ύπνωσης, και αργότερα τον Sperry (1985), κατά την διάρκεια της υπνωτικής έκστασης συντελείται μια αποδυνάμωση της λογικής και του συνειδητού νου (αριστερό ημισφαίριο), που επιτρέπει στο υποσυνείδητο νου (δεξί ημισφαίριο) να κυριαρχήσει (βλ Πίνακας 1). Δηλαδή, το άτομο εκκινεί από μία κατάσταση εγρήγορσης (αριστερό ημισφαίριο), που μετατρέπεται σε κατάσταση έκστασης (δεξί ημισφαίριο). Με ενεργοποιημένο το δεξί ημισφαίριο (υποσυνείδητο νου) το άτομο είναι περισσότερο ικανό για δημιουργικότητα ή φαντασία, για συνδέσεις νοημάτων και για αλλαγές στον τρόπο αντίληψης καθώς οι περιορισμοί που επιβάλλει η «λογική» μειώνονται στο ελάχιστο

Υπεύθυνος για την παραγωγή αυτής της υπνωτική έκστασης είναι η ενεργοποίηση συγκεκριμένων υπό-συστημάτων του αυτόνομου νευρικού συστήματος (Συμπαθητικό & Παρασυμπαθητικό Σύστημα) που καθορίζουν τα επίπεδα χαλάρωσης στο σώμα.

» Διαβάστε περισσότερα

Συμπαθητικό & Παρασυμπαθητικό Σύστημα

Το αυτόνομο νευρικό σύστημα του ανθρώπου χωρίζεται σε δύο υπό-συστήματα: το συμπαθητικό και το παρασυμπαθητικό σύστημα. Σύμφωνα με τον Selye (1974; 1976b), το συμπαθητικό προετοιμάζει τον οργανισμό για δράση, δηλαδή διεγείρει όλα τα συστήματα του οργανισμού προετοιμάζοντάς τον για μια έντονη κατάσταση. Χαρακτηριστικό του συμπαθητικού συστήματος είναι ότι επενεργεί σε πολλά όργανα ταυτόχρονα. Υπερδιέγερση του συμπαθητικού συστήματος μπορεί να οδηγήσει σε φαινόμενα όμοια με αυτά της υστερίας, όπως καταληψία, αναλγησία κλπ. Όταν το συμπαθητικό σύστημα βρίσκεται σε υπερδιέγερση, η δράση του ατόμου είναι αντανακλαστική και αυτόματη. Δηλαδή, παρακάμπτονται οι λογικές, συνειδητές λειτουργίες του νου.

Αντίθετα, το παρασυμπαθητικό σύστημα ρυθμίζει το ζωτικά όργανα του σώματος για καταστάσεις χαλάρωσης και ηρεμίας, ελεύθερα από ερεθίσματα για έντονη δράση, βάζει δηλαδή «φρένο» στη διέγερση του οργανισμού. Τα δύο αυτά συστήματα, βρίσκονται σε μια σχέση ανταγωνιστικότητας αλλά και συμπλήρωσης μεταξύ τους και ενεργούν ανεξάρτητα από τη συνειδητή βούληση του ανθρώπου.
Πηγές

  1. Selye, H. (1976b). The stress of life (Rev. ed.). New York, NY: McGraw-Hill.
  2. Selye, H. (1974). Stress without distress. Philadelphia, PA: J. B. Lippincott

» Λιγότερα

Αντίθετα απ’ ότι πιστεύουν πολλοί, η κατάσταση ύπνωσης μπορεί να επιτευχθεί με ή χωρίς χαλάρωση (δηλαδή με την ενεργοποίηση είτε του συμπαθητικού είτε του παρασυμπαθητικού συστήματος). Η ύπνωση μέσω βαθιάς χαλάρωσης όμως είναι προτιμότερη καθώς έχει από μόνη της θετικά αποτελέσματα όπως: μείωση του στρες και του άγχους.

Για αυτό, η Κλινική Ύπνωση και συγκεκριμένα η Βιοθυμική Θεραπεία βασίζεται στην ενεργοποίηση του παρασυμπαθητικού συστήματος (δηλαδή της χαλάρωσης). Παροτρύνσεις για σωματική χαλάρωση με τη χρήση ενός αργού και ήρεμου τόνου φωνής, αργή και ήρεμη αναπνοή, επικέντρωση σε νοητικές εικόνες που προκαλούν γαλήνη και ηρεμία, απαλή μουσική κλπ., οδηγούν σε σταδιακή και τελικά πλήρη ενεργοποίηση του παρασυμπαθητικού συστήματος ενώ ταυτόχρονα ελαττώνεται η ανάγκη διέγερσης του φλοιού του εγκεφάλου για συνειδητή δράση σε βαθμό που τελικά παρακάμπτονται οι συνειδητές, λογικές νοητικές λειτουργίες (αριστερό ημισφαίριο). Έτσι ενισχύεται η λειτουργία του δεξί ημισφαιρίου και αναπτύσσεται επικοινωνία με το υποσυνείδητο. Παροτρύνσεις καθώς και υπνωτικές και μετά-υπνωτικές υποβολές, μπορούν να δοθούν με αποτελεσματικότητα σε αυτή την κατάσταση (Δόβελος, 2009; Crawford & Gruzelier, 1992).

 

Πηγές

  1. Braid, J. (1845). Hypnotism (Letter to the Editor). The Lancet, 45 (1135), pp. 627–628.
  2. Crawford, H.J., & Gruzelier, J.H. A midstream view of the neuropsychophysiology of hypnosis: Recent research and future directions. From Erika Nash & Michael R. (Eds), (1992). Contemporary hypnosis research, (pp. 227-266). New York, NY, US: Guilford Press, xv, 591 pp.
  3. Sperry, R. W. (1985). Consciousness, personal identity, and the divided brain. In D. F. Benson & E. Zaidel, (Eds.), The Dual Brain: Hemispheric Specialization in Humans. New York, NY: Guilford. pp. 11-26
  4. Δόβελος, Ι. (2009). Η επιστήμη της Βιοθυμικής. [Σημειώσεις μαθήματος]. Βιοθυμική Θεραπεία & Κλινική Ύπνωση. Κέντρο Εφαρμοσμένης Ψυχοθεραπείας & Συμβουλευτικής, Αθήνα