Μύθοι Γύρω από την Κλινική Ύπνωση

13281699_10154020324180831_1227695114_nΠολλοί άνθρωποι έχουν εξωπραγματικές και λανθασμένες αντιλήψεις σχετικά με το τι είναι και τι μπορεί να κάνει η ύπνωση. Οι αντιλήψεις αυτές οφείλονται συνήθως στην παραπληροφόρηση του  κινηματογράφου, της  τηλεόρασης ή των θεατρικών υπνωτιστών.

Στην πραγματικότητα, η εμπειρία της ύπνωσης συχνά δεν έχει τίποτε το δραματικό ή το παράξενο:

Η Ύπνωση ΔΕΝ είναι Ύπνος: Παρά το όνομά της που παραπέμπει στην έννοια του ύπνου, η ύπνωση δεν έχει καμία σχέση με την κατάσταση ύπνου. Για την ακρίβεια, έρευνες (π.χ. Schacter, 1977; Kasamitsu and Hirai, 1966; Rainville, Hofbauer, Paus, et al., 1999) δείχνουν πολύ διαφορετική ηλεκτρική δραστηριότητα στον εγκέφαλο μεταξύ της κατάστασης ύπνου (K-complexes και delta) και της ύπνωσης (κύματα alpha & κύματα theta) (Εικόνα 1). Επίσης, κατά τη διάρκεια της ύπνωσης η προσοχή και η συγκέντρωση είναι έντονα εστιασμένες, και συχνά οι αισθήσεις οξύνονται ακόμα περισσότερο από την καθημερινή (συνειδητή) κατάσταση ενώ στον ύπνο γενικά δεν συμβαίνει αυτό.

chart1

Εικόνα 1. Εγκεφαλικά κύματα κατά την διάρκεια ύπνου & ύπνωσης

 

Η Ύπνωση ΔΕΝ Επιβάλλεται: Η κατάσταση της ύπνωσης δεν είναι ένα φαινόμενο που κάποιος άνθρωπος μπορεί να επιφέρει ή να επιβάλλει σε κάποιον άλλο. Στην πραγματικότητα, η ύπνωση είναι μια πολύ οικεία κατάσταση για τους περισσότερους ανθρώπους. Μπαίνουμε και βγαίνουμε από καταστάσεις ύπνωσης πολλές φορές καθημερινά, χωρίς να το συνειδητοποιούμε.  Πόσες φορές δεν έχουμε «πιάσει» τον εαυτό μας να είμαστε τόσο έντονα απορροφημένοι από κάποια ονειροπόληση, ώστε να μην δίνουμε σημασία σε αυτά που συμβαίνουν γύρω μας; Για παράδειγμα, όταν οδηγούμε, όταν βλέπουμε τηλεόραση, όταν παρακολουθούμε κάποιον που μιλάει ή όταν ασχολούμαστε με κάτι που μας ενδιαφέρει πάρα πολύ;

Στην Ύπνωση Ο Θεραπευτής ΔΕΝ Έχει Έλεγχο Πάνω στον Θεραπευόμενο:  Όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω, η ύπνωση είναι μια φυσική κατάσταση του νου κατά την οποία οι αισθήσεις μπορεί να οξυνθούν αντί να αμβλυνθούν. Επομένως, ο θεραπευόμενος δεν χάνει την επαφή του με το εξωτερικό περιβάλλον, έχει τον ΑΠΟΛΥΤΟ ΕΛΕΓΧΟ του εαυτού του και δεν μπορεί να βιώσει κάτι αν δεν το θελήσει ο ίδιος. Επίσης ο θεραπευόμενος έχει την ικανότητα να λήξει την θεραπεία οποιαδήποτε στιγμή το θελήσει ο ίδιος.

Το να Καταφέρει Κάποιος να Μπει σε Υπνωτική Έκσταση ΔΕΝ Είναι Ένδειξη Αδυναμίας: Στην πραγματικότητα η ύπνωση είναι μια κατάσταση εσωτερικής εστίασης και όχι ένδειξη αδυναμίας. Όλοι μπορούν να την βιώσουν. Η διαφορά είναι ότι κάποιοι το βιώνουν πιο έντονα ενώ κάποιοι άλλοι όχι τόσο έντονα. Το αποτέλεσμα της θεραπείας όμως είναι σχεδόν το ίδιο

Η Ύπνωση ΔΕΝ Προκαλεί Απώλεια Μνήμης: Κατά την διάρκεια της ύπνωσης ο εγκέφαλος πραγματοποιεί πολλές και συνεχόμενες επεξεργασίες. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να υπάρχει μια συγκεχυμένη ανάμνηση της συνεδρίας η οποία ξεκαθαρίζει όσο περνάει η ώρα. Σε καμία περίπτωση όμως δεν υπάρχει απώλεια μνήμης

Η Ύπνωση Μιας Συνεδρίας ΔΕΝ Είναι Αποτελεσματική: Όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω τα προβλήματα του παρόντος συνδέονται άμεσα με τις πρώιμες συγκινησιακές κωδικοποιήσεις. Μια συνεδρία ύπνωσης είναι αρκετή για να «κρύψει» το πρόβλημα/σύμπτωμα του παρόντος. Δεν είναι όμως αρκετή για να θεραπεύσει τον «σπόρο» ή την συναισθηματική ανάγκη πίσω από το έκδηλο πρόβλημα.  Για τον λόγο αυτό, παρόλο που οι σύντομες θεραπείες μπορεί αρχικά να φανούν αποτελεσματικές, το μακροχρόνιο αποτέλεσμα είναι η συναισθηματική ανάγκη (ο σπόρος) να εκδηλωθεί ξανά μετά από ένα χρονικό διάστημα ή να βρει άλλους τρόπους εκδήλωσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της δεύτερης πιθανότητας είναι τα κιλά που πολλοί άνθρωποι παίρνουν όταν κόψουν το κάπνισμα απότομα.

 

 

Πηγές

Scharter, D.L. (1977). EEG theta waves and psychological phenomena: A review and analysis. Biological Psychology, 5 (1), pp 47-82

Kasamtsu, A. & Hirai, T. (1966). An electroencephalographic study on the zen meditation (ZAZEN). Folia Psychiatrica & Neurologica Japonica, 20 (4), pp. 315-336

Rainville P, Hofbauer RK, Paus T, Duncan GH, Bushnell MC, Price DD (1999). Cerebral mechanisms of hypnotic induction and suggestion. Journal of Cognitive Neuroscience, 1, pp. 110-125